Alimenty to jedno z najczęściej poruszanych zagadnień w sprawach rodzinnych. W praktyce kancelarii to również temat budzący najwięcej pytań i emocji. Choć wiele osób kojarzy alimenty wyłącznie z obowiązkiem utrzymania dziecka po rozwodzie, przepisy przewidują zdecydowanie więcej sytuacji, w których świadczenie alimentacyjne może zostać zasądzone lub zmodyfikowane. Poniżej przedstawiamy najważniejsze kwestie, o których warto pamiętać.
Kto i kiedy może żądać alimentów?
1. Alimenty na dzieci
To najczęstsze świadczenie alimentacyjne. Rodzice są obowiązani zapewnić dziecku utrzymanie i wychowanie, a zakres ich obowiązku zależy od:
- usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz
- możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica
Co istotne, alimenty nie przysługują tylko do pełnoletności. Jeżeli pełnoletnie dziecko kontynuuje naukę, nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie lub jego sytuacja życiowa tego wymaga – obowiązek alimentacyjny może trwać dalej.
2. Alimenty na byłego małżonka
Obowiązek ten może powstać, kiedy:
• były małżonek znalazł się w niedostatku, albo
• w przypadku rozwodu z orzeczoną winą – gdy sytuacja materialna małżonka niewinnego istotnie się pogorszyła.
3. Alimenty między innymi członkami rodziny
W pewnych sytuacjach obowiązek alimentacyjny może dotyczyć także rodzeństwa, dziadków czy dzieci względem rodziców.
Jak ustalane są alimenty?
Sąd, określając wysokość alimentów, bierze pod uwagę dwa kluczowe elementy:
1. Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego
To nie tylko podstawowe koszty wyżywienia czy odzieży. W przypadku dzieci obejmują m.in. edukację, zajęcia dodatkowe, opiekę medyczną, rozwój i wypoczynek, zapewnienie odpowiednich warunków życia adekwatnych do poziomu życia rodziców.
2. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego
Sąd analizuje nie tylko aktualne dochody, ale również możliwość ich uzyskania, zależnie od kwalifikacji, doświadczenia i sytuacji zawodowej.
Zmiana wysokości alimentów
Alimenty nie mają charakteru stałego. Mogą zostać podwyższone lub obniżone, jeśli zmieniły się:
- potrzeby dziecka lub innej osoby uprawnionej
- sytuacja materialna lub życiowa rodzica zobowiązanego.
Przykładowo:
- wzrost kosztów utrzymania dziecka (szkoła, leczenie, zajęcia specjalistyczne),
- utrata pracy lub choroba rodzica,
- znacząca poprawa sytuacji majątkowej jednej ze stron.
Aby zmienić alimenty, konieczne jest złożenie do sądu pozwu o ich podwyższenie lub obniżenie.
Egzekucja alimentów – co zrobić, gdy alimenty nie są płacone?
W przypadku zaległości alimentacyjnych możliwe jest:
- wszczęcie egzekucji komorniczej,
- złożenie zawiadomienia o przestępstwie niealimentacji (jeżeli zaległość obejmuje co najmniej trzy świadczenia okresowe),
- ubieganie się o wypłatę środków z Funduszu Alimentacyjnego
Sprawy o alimenty są często złożone i wymagają indywidualnej analizy. Każda sytuacja rodzinna jest inna – dlatego tak ważne jest, aby podejść do niej z odpowiednim przygotowaniem, a w razie wątpliwości skonsultować się z profesjonalnym pełnomocnikiem.
Jeżeli potrzebujesz wsparcia w sprawie alimentacyjnej – od ustalenia alimentów, przez ich zmianę, po egzekucję – kancelaria służy pomocą na każdym etapie postępowania.
